CGTN Yazarı Ümran Şatana Ünal’ın haberine göre;
Niu Lai, gösterime girdiği ilk günlerde neredeyse hiç kimsenin izlemediği, animasyonları ve sesleri amatör olarak nitelendirilen, sosyal medyada bazı izleyicilerin “Gerçekten bu kadar kötü mü?” merakıyla birbirine gönderdiği bir filmdi. Ancak insanlar filmi eleştirdikçe daha fazla kişi onu merak etmeye başladı. Görüntüler internette yayıldıkça salonlar dolmaya başladı ve birkaç gün öncesine kadar neredeyse görünmez olan küçük bir yapım, Maoyan Professional Edition kayıtlarına göre ilk 10 günde yalnızca 7 bin 70 yuan hasılat yapmışken bugün milyonlarca dolarlık gişe hasılatına ulaştı.
İlk bakışta Niu Lai'nin hikayesi internet çağının tanıdık olaylarından biri gibi görünüyordu. Bir şey yeterince tuhafsa sosyal medyada yayılıyor; insanlar şakaya katılmak için onu izliyor ve alay bir anda ücretsiz reklama dönüşüyor. Filmde de başlangıçta tam olarak bu yaşandı. Görüntüler kısa videolara dönüştü, sahneler yeniden kurgulandı, yapay zekayla farklı versiyonları üretildi. “Ne kadar kötü olabilir?” sorusu bir süre sonra sinema bileti almak için yeterli gerekçe haline geldi.
Ancak Niu Lai'yi ilginç yapan yalnızca bu değildi. Film hakkındaki tartışmalar kısa süre içinde farklı bir yöne evrildi. İzleyiciler bu kez ekrandaki eksiklerden çok, ekranın arkasındaki insanlarla ilgilenmeye başladı.
Filmin yönetmeni Xin Yumeng profesyonel bir animasyon yönetmeni değildi. Annesi Sun Lifang ile birlikte yaklaşık beş yıl boyunca bu film üzerinde çalıştı. Arkalarında büyük bir stüdyo, kalabalık bir animasyon ekibi ya da güçlü bir tanıtım kampanyası yoktu. Filmdeki pek çok işi anne ve oğul üstlenmişti. İkinci el ekipmanların kullanıldığı, neredeyse ev yapımı denebilecek bir üretim sürecinden çıkan film, günümüzün büyük bütçeli animasyonlarıyla karşılaştırıldığında teknik açıdan oldukça gerideydi.
Fakat ilk günlerde filmin acemiliğinin kanıtı olarak görülen özellikler, yapım hikâyesi öğrenildikçe bazı izleyicilerin gözünde başka bir anlam kazanmaya başladı. Pürüzler artık yalnızca beceriksizlik olarak görülmüyor, onların arkasındaki beş yıllık emeğin izleri de fark ediliyordu.
Shenzhen Teknik Üniversitesi Dijital Medya Fakültesi'nden Gu Zhenjing'in Niu Lai üzerine yayımlanan araştırması, filmin yarattığı ilgiyi Çin'de son dönemde kullanılan ''huo ren gan'' kavramıyla açıklıyor. “İnsan varlığının hissedilmesi” olarak çevrilebilecek bu kavram, özensizliği övmekten çok, izleyicinin bir eserde onu üreten kişinin emeğini, canlılığını ve yaratma arzusunu hissedebilmesini anlatıyor.
Film, Çin'in teknik açıdan son derece gelişmiş animasyonlar ürettiği, yapay zekânın birkaç komutla giderek daha düzgün görüntüler üretebildiği bir dönemde ortaya çıktı. Sosyal medyada her gün karşımıza çıkan içerikler giderek daha temiz, daha hızlı ve daha profesyonel görünürken, izleyicinin karşısındaki işin kim tarafından ve nasıl üretildiğini anlaması da giderek zorlaşıyor. Böyle bir ortamda büyük stüdyoların görsel açıdan etkileyici yapımlarıyla aynı sinema salonlarında, iki kişinin yıllar boyunca uğraşarak yaptığı özensiz görünen bir animasyon birdenbire insanların dikkatini çekti; bir eserde insan emeğinin görünür olması eskisinden farklı bir değer kazanmış olabilir.
Belki de Niu Lai'nin hikayesini bugünün kültür dünyası açısından ilginç kılan tam olarak bu.
Bu nedenle Niu Lai'nin başarısını yalnızca “kötü olanın ilgi çekmesi” şeklinde okumak eksik kalıyor. Belki de değişmeye başlayan şey, mükemmelliğin kendisine verdiğimiz değer.
Bir zamanlar teknik olarak iyi görünen bir film yapmak pahalıydı. Ekipman, uzmanlık, büyük ekipler ve uzun çalışma saatleri gerektiriyordu. Bugün aynı düzeyde bir üretimden söz etmek mümkün olmasa da yapay zeka, görüntü, ses ve video üretimindeki teknik eşiği hızla aşağı çekiyor. Kusursuz görünen içerik üretmek giderek kolaylaşıyor. Böyle bir dünyada başka bir şey kıtlaşmaya başlayabilir: insan izi.
Bu değişim, “kusur güzeldir” gibi romantik bir düşünceden daha fazlasını anlatıyor. Asıl mesele, seyircinin neye değer verdiğinin değişme ihtimali. Bir ürünün arkasında harcanan zamanın, verilen emeğin ya da kişisel hikâyenin görünür olması, teknik yeterlilik kadar önemli hale gelebilir. Dijital içerik bolluğunda dikkat çekmek için artık yalnızca daha parlak, daha hızlı ve daha düzgün olmak yetmeyebilir. Bazen küçük bir pürüz bile karşıdaki işin gerçek bir üretim sürecinden geçtiğini hatırlatan bir işarete dönüşebilir.
Niu Lai başlangıçta internette “AI'dan bile kötü, filmin en özenli kısmı sadece afişi” denilerek alaya alınırken, daha sonra bazı izleyiciler filmin yapay zekâ kullanılmadan hazırlanmış olmasını savunulabilir bir özellik olarak görmeye başladı. Bu değişim, yaratıcı endüstrilerin önümüzdeki yıllarda karşılaşacağı daha büyük bir soruya işaret ediyor: Eğer makineler teknik mükemmelliği giderek daha kolay üretebiliyorsa, insanlar bir eserde ne arayacak?
Sorunun cevabı, yalnızca kusursuz bir görüntü olmayabilir. Bir işin arkasındaki emeği, kişiliği ve onu yapan insanın izini görmek de giderek önem kazanabilir.
Ancak buradan romantik bir sonuca varmak da kolaycılık olur. Niu Lai'nin arkasında beş yıllık emeğin bulunması, filme yöneltilen sanatsal ve teknik eleştirileri ortadan kaldırmıyor. Çin'de bazı eleştirmenlerin filmin sinema standartlarını aşağı çektiğini savunması bu nedenle önemsiz değil. Her amatör yapımı “samimi”, her teknik kusuru “özgün” ilan etmeye başlarsak bu kez kaliteyi tamamen görünürlüğe feda etmiş oluruz.
Gişe başarısı da tek başına sanatsal değer anlamına gelmiyor. İnsanların bir filmi sevdiği için mi, merak ettiği için mi, sosyal medyadaki espriye katılmak için mi yoksa arkasındaki insan hikayesini desteklemek için mi izlediğini birbirinden ayırmak kolay değil. Niu Lai örneğinde bunların hepsi aynı anda yaşanmış olabilir.
Belki de bu nedenle filmin geride bıraktığı en ilginç soru “İyi miydi, kötü müydü?” değil. Asıl soru, neden tam da bugün böyle bir filmin bu kadar ilgi gördüğü.
Niu Lai bize kötü filmlerin geleceğin sineması olduğunu söylemiyor. Daha ilginç bir ihtimali gösteriyor: Teknik mükemmelliğin giderek kolaylaştığı bir çağda, mükemmellik tek başına insanların dikkatini çekmeye yetmeyebilir. Yapay zeka görüntüyü kusursuzlaştırdıkça, bir eserin içindeki insan izi onu diğerlerinden ayıran daha değerli bir özelliğe dönüşebilir. Hibya Haber Ajansı
